تاریخچه

 

در  سال 1340 مکانی در کیلومتر 7 جاده کرج مردآباد(ماهدشت فعلی) به مساحت 200 هکتار درگوشه فلات ایران با ارتفاع 1400 متری از سطح دریا و فاصله 40 کیلومتری غرب تهران، تشکیلاتی تحت عنوان مرکز ارائه تسهیلات آموزشی در زمینه مهندسی زراعی (سنتو)  برای دانشجویان کشورهای ایران ، ترکیه و پاکستان (عضو پیمان سنتو) تاسیس گردید که با آخرین تجهیزات مدرن در زمینه مهندسی آب و خاک و مکانیزاسیون کشاورزی فعالیت های جدیدی را در زمینه تحقیقات و توسعه مکانیزاسیون و روش های مدرن آبیاری آغاز نمود و در سه واحد :

1- آموزش

2- تحقیقات و آزمایش ماشین آلات کشاورزی

3- مهندسی آب و خاک

در دوره های ده ماهه به آموزش دانشجویان رشته های مرتبط مبادرت نمود.  

باتوجه به اینکه تشکیلات  وزارت کشاورزی ( با اسامی مختلفی که طی 50 سال گذشته داشته است ) از وزارت فلاحت، تا وزارت جهاد کشاورزی وظایف مختلفی را داشته که طی نیم قرن گذشته به این وزارتخانه محول یا از آن انتزاع گردیده است لیکن یکی از وظایف دائمی این وزارتخانه موضوع فعالیت های مرتبط با مسائل آب و خاک کشور و بخصوص آبیاری بعنوان جزء لایتجزای کشاورزی بوده است .

تا سال 1342 امورمربوط به آب کشور زیر نظر بنگاه مستقل آبیاری وابسته به وزارت کشاورزی اداره می شد . سپس برای مدتی این وظایف به وزرات آب و برق منتقل گردید و بخش هائی از آن برای همیشه در وزارت آب وبرق(نیرو) باقی ماند .

در سال 1343 قانون تشکیل اداره کل مهندسی زراعی در اجرای تبصره 62 قانون متمم بودجه همان سال با هدف حفاظت و استفاده صحیح و مناسب از منابع آب و خاک و توسعه مکانیزاسیون کشاورزی به منظور افزایش سطح زیر کشت و افزایش راندمان و بازدهی محصول در واحد سطح به تصویب رسید .

در سال 1344 در محل یاد شده ( سنتو ) اداره ای تحت نام اداره کل مهندسی زراعی بعنوان یکی از واحدهای تابعه وزارت کشاورزی و منابع طبیعی با اهداف فوق و در جهت انجام تعلیمات تخصصی و عملی و عنداللزوم اجرای طرحهای نمونه مهندسی زراعی و نوآوری تکنولوژی درمهندسی کشاورزی تاسیس گردید . طی این سالها باتغییراتی که در سطح کشور و طبعا بخش کشاورزی بوجود آمد وظایف جدیدی به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی محول گردید . تا این که در سال 1356 بر اساس قانون  با تغییر نام وزارت کشاورزی و منابع طبیعی به وزارت کشاورزی و عمران روستائی یکی از وظایف محوله که ارتباط مستقیم با فعالیت های آب و خاک داشت یعنی اجرای قوانین مربوط به حاکمیت و تصدی آب کشاورزی از محل تخصیص تا مزرعه و ایجاد شبکه های آبیاری و زهکشی مربوطه براساس بند 2 از ماده 9 قانون تشکیل وزارت کشاورزی و عمران روستائی به این وزارتخانه محول گردید لیکن با وقوع انقلاب اسلامی این موضوع عملی نگردید.

در سال 1361 قانون توزیع عادلانه آب به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در سال 1362 نیز بخشی از وظایف وزارت نیرو در ساخت شبکه های آبیاری 3و4 به وزارت کشاورزی انتقال یافت . باتوجه به موارد فوق الذکر، درسال 1362 اداره کل مهندسی زراعی به اداره کل امور زیر بنائی تغییر نام یافت و فعالیت های آن نیز گسترش پیدا نمود و تا سال 1370 بکار خود ادامه داد . از سال 1370براساس وظایف جدید تعریف شده  و به منظور اصلاح ساختار و چارچوب تشکیلاتی واحد های تابعه وزارتخانه ، به ویژه انسجام و تقویت مدیریت در زمینه آب و خاک تشکیلات مستقلی تحت عنوان معاونت امور زیر بنائی جایگزین اداره کل قبلی گردید و در قالب پنج اداره کل با وظایفی معین و تعریف شده تحت عناوین اداره کل تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی ، اداره کل توسعه شبکه های آبیاری و افزایش راندمان ، اداره کل تامین آب ، اداره کل توسعه سیستمهای آبیاری تحت فشار و اداره کل بهره برداری و نگهداری از تاسیسات آبی و همچنین گروه آموزش فنی و تخصصی آغاز بکار کرد.

این روند تا سال 1375 ادامه داشت و دراین سال معاونت فنی و تکنولوژی با معاونت امورزیر زیر بنائی ادغام گردید و تحت عنوان معاونت فنی و زیر بنائی  و با وظایفی جدید و گسترده تر و اضافه شدن مرکزی بنام مرکز آزمون ادوات و مکانیزاسیون کشاورزی فعالیت های خود را دنبال کرد . در همان سالها اداره کل تامین آب و اداره کل بهره برداری و نگهداری از تاسیسات آبی ادغام و تحت عنوان اداره کل تامین آب و بهره برداری از تاسیسات آبی به فعالیت پرداخت ، بدین ترتیب ادارات کل معاونت فنی و زیر بنائی به چهار اداره کل تقلیل یافت . در سال 1379 قانون تشکیل وزارت جهادکشاورزی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید .پس از ادغام وزارت کشاورزی و وزارت جهاد سازندگی، در سال 1381 معاونت فنی وزیر بنائی به معاونت آب و خاک تغیر نام یافت و اداره کل تجهیز ونوسازی اراضی و اداره کل توسعه شبکه های آبیاری و افزایش راندمان در یکدیگر ادغام و به اداره کل تجهیز ونوسازی اراضی و توسعه شبکه های آبیاری  تغییر نام داد. پس از مدت کوتاهی ادارات کل سه گانه به دفتر تبدیل شدند ، در سال 1385 پس از تغییراتی که در ساختارسازمانی معاونت های وزارت جهاد کشاورزی بوجود آمد معاونت آب و خاک و معاونت صنایع با یکدیگرادغام گردید و با نام جدید معاونت صنایع و امور زیربنائی با ادامه وظایف محوله قبلی و وظایف جدید حاصل از آخرین ادغام درون سازمانی با دارا بودن دفاتر جدید بجای ادارات کل سابق با عناوین :

-  دفتر امور آب و خاک کشاورزی

- دفتر توسعه سامانه های نوین آبیاری

- دفتر صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی

و سایر ادارات تابعه به فعالیت مشغول گردید. در تیرماه سال 1387 بنا به ضرورت و اهمیت نقش منابع آب و خاک در تولید محصولات کشاورزی وتعاملات درون و برون بخشی مسائل مربوط به آب و خاک با سایر دستگاههای اجرایی، معاونت صنایع و امور زیربنایی به معاونت آب و خاک و صنایع تغییر نام یافت . درسال 1393با انتزاع بخش صنایع ازمعاونت آب وخاک وصنایع ،این معاونت تحت عنوان معاونت آب وخاک با دو دفتر تخصصی به نامهای امورآب وخاک کشاورزی وتوسعه شبکه های آبیاری وزهکشی وچهارمجری طرح باعناوین مجری طرح توسعه سامانه های نوین آبیاری ،ممجری طرح جامع شبکه های آبیاری غرب وشمال غرب کشور، مجری طرح آبیاری دشت سیستان ومجری طرح تجهیزونوسازی اراضی شالیزاری استانهای شمالی کشوربه فعالیت خود درعرصه آب وخاک کشور ادامه داد.درسال 97 ودرپی تصویب قانون حفاظت ازخاک درمجلس شورای اسلامی و باتوجه به نقش حیاتی وارزنده خاک ودرراستای اجرایی شدن قانون مذکور ،دفتر امورخاک کشاورزی درتشکیلات معاونت آب وخاک راه اندازی ومشغول به فعالیت شد. درسال 98نیز وظایف مجری طرح تجهیز ونوسازی اراضی شالیزاری استانهای شمالی کشوربه دفترامورآب کشاورزی منتقل شد ومعاونت آب وخاک با سه دفترتخصصی وسه مجری طرح وسایرادارات و واحدهای تابعه فعالیت می نماید.علیرغم اینکه انتظار می رود با تغییر و تحولاتی که در سطح کشور رخ می دهد این دگرگونی ها همچنان ادامه داشته باشد ، اما آنچه که مهم است تغییر نامها نبوده بلکه فعالیت ها و تلاش هائی است که در چارچوب و قالب این اسامی برای کشاورزی و آب و خاک این کشور بتواند سودمند و مفید به فایده باشد وگرنه همانطوری که می بینیم از سنتو تا معاونت آب و خاک راهی به درازای 59 سال پیموده شده که دارای فراز ونشیب های بی شماری بوده است . 
تاریخ به روز رسانی:
1399/01/20
تعداد بازدید:
308
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal