در شرایطی که سهم آب کشاورزی خراسان رضوی به نصف کاهش یافته، مدیر آب و خاک استان از معجزه بهره‌وری با اجرای سامانه‌های نوین می‌گوید؛ اما هشدار می‌دهد که بدون تزریق اعتبارات بیشتر، این مسیر موفقیت‌آمیز با تهدید مواجه خواهد شد.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به کاهش ۵۰ درصدی سهم آب بخش کشاورزی استان در یک دهه اخیر، از افزایش تولید محصولات کشاورزی علیرغم این بحران خبر داد و گفت: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در ۲۰۵ هزار هکتار و مرمت قنوات، نقش کلیدی در جبران کم‌آبی و ارتقای بهره‌وری داشته است، هرچند کمبود اعتبارات دولتی، پاسخگویی به تمام متقاضیان را با مانع مواجه کرده است.

به گزارش خبرنگار ما، محمد قیصری، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، در حاشیه گردهمایی سراسری مدیران ستادی و استانی آب و خاک کشور در گفت‌وگو با خبرنگار داوان نیوز، به تشریح چالش‌ها، دستاوردها و برنامه‌های این استان در حوزه مدیریت منابع آب و خاک پرداخت.

قیصری با اشاره به وضعیت منابع آبی استان اظهار داشت: متأسفانه با توجه به وسعت اراضی کشاورزی و محدودیت منابع آبی، کشاورزان با پدیده کم‌آبی مواجه هستند و بخش قابل‌توجهی از این نقیصه از طریق اجرای روش‌های کم‌آبیاری جبران می‌شود. وی افزود: سهم آب بخش کشاورزی خراسان رضوی از حدود ۸/۷ میلیارد مترمکعب در دهه ۹۰، به ۷/۳ میلیارد مترمکعب در سال‌های اخیر کاهش یافته است که این امر فشار مضاعفی بر تولید وارد کرده است.

پوشش ۲۰۵ هزار هکتاری سامانه‌های نوین آبیاریمدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در دستور کار جدی این سازمان قرار دارد، خاطرنشان کرد: تاکنون ۲۰۵ هزار هکتار از اراضی استان به این سامانه‌ها مجهز شده‌اند، در حالی که پتانسیل اجرایی این طرح‌ها در استان ۳۹۰ هزار هکتار برآورد می‌شود. وی تأکید کرد: علیرغم کاهش شدید منابع آبی، اجرای این سیستم‌ها و احداث شبکه‌های آبیاری نه‌تنها سبب تثبیت سطح زیر کشت شده، بلکه موجب افزایش تولید محصولات کشاورزی نیز گردیده است.

احیای قنوات؛ پیشگامی خراسان رضوی با ۷ هزار رشته قناتقیصری با اشاره به جایگاه ویژه استان در حوزه قنوات گفت: خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ هزار رشته قنات (معادل ۱۲ درصد از منابع آب و سطح زیر کشت استان)، رتبه نخست کشور را در این زمینه دارد.

وی افزود: مرمت و بازسازی قنوات در دستور کار وزارت قرار دارد و امسال عملیات مرمت ۲۰۰ رشته قنات در استان آغاز شده است که با بهره‌گیری از بارندگی‌های اخیر، پایداری این منابع ارزشمند افزایش یافته است.

گام‌های عملی در هوشمندسازی آبیاریمدیر آب و خاک استان از ورود جدی به حوزه هوشمندسازی سامانه‌های آبیاری خبر داد و تصریح کرد: در سال جاری، ۳۰۰ هکتار از اراضی استان در دستور کار هوشمندسازی قرار گرفته و اعتبار لازم از محل اعتبارات سامانه‌های نوین تأمین شده است.

وی ابراز امیدواری کرد که با تداوم این روند، تمامی اراضی تحت پوشش سامانه‌های نوین به سیستم‌های هوشمند مجهز شوند تا گامی مؤثر در بهینه‌سازی مصرف آب برداشته شود.

تولید داخلی تجهیزات؛ خودکفایی استانقیصری در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت تولید تجهیزات آبیاری در استان، گفت: خوشبختانه با وجود ۱۲ کارخانه فعال تولید لوله‌های پلی‌اتیلن و اتصالات، نه‌تنها نیاز استان، بلکه نیاز سایر استان‌ها نیز تأمین می‌شود.

وی همچنین به فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه هوشمندسازی و اجرای سامانه‌های نوین اشاره کرد و از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این عرصه قدردانی نمود.

استقبال کشاورزان؛ اما کمبود اعتبارات دولتیوی با اشاره به استقبال چشمگیر کشاورزان پیشرو از سامانه‌های نوین آبیاری، خاطرنشان کرد: بسیاری از کشاورزان بدون استفاده از تسهیلات دولتی، نسبت به تجهیز اراضی خود اقدام کرده‌اند. با این حال، به دلیل محدودیت اعتبارات دولتی، پاسخگویی به تمامی متقاضیان ممکن نیست. قیصری افزود: در صورت افزایش حمایت‌های دولت، امکان توسعه گسترده‌تر این سامانه‌ها و ارتقاء بهره‌وری آب در بخش کشاورزی فراهم خواهد شد.

وضعیت خاک استان؛ فقر طبیعی و برنامه‌های احیامدیر آب و خاک استان در خصوص وضعیت خاک خراسان رضوی اظهار داشت: با توجه به قرارگیری استان در منطقه خشک و نیمه‌خشک، خاک‌های استان از غنای طبیعی چندانی برخوردار نیستند. اما در دو سال اخیر، با حمایت وزارتخانه و تخصیص اعتبارات مناسب، مطالعات خاک‌شناسی در سطح ۱۰ هزار هکتار از اراضی استان به انجام رسیده است. وی اولویت این مطالعات را اراضی تحت کشت یکپارچه، شرکت‌های تعاونی تولید و مجتمع‌های کشت و صنعت عنوان کرد و افزود: هدف از این طرح، شناسایی دقیق قابلیت‌های اراضی، تدوین الگوی کشت متناسب و تأمین نیازهای واقعی خاک (مواد آلی و شیمیایی) به منظور افزایش حاصلخیزی و بهره‌وری پایدار زمین‌های کشاورزی است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، قیصری در پایان با تأکید بر لزوم تداوم برنامه‌های بهره‌وری آب و خاک، ابراز امیدواری کرد که با همکاری دولت، بخش خصوصی و کشاورزان پیشرو، بتوان گام‌های مؤثرتری در جهت امنیت غذایی پایدار و حفظ منابع طبیعی استان برداشت.