تغییرات اقلیمی و روش‌های سنتی آبیاری، بهره‌وری کشاورزی گلستان را با تهدید جدی مواجه کرده است؛ اما سرپرست آب و خاک این استان می‌گوید: با لوله‌گذاری، پوشش کانال‌ها و هوشمندسازی، می‌توان هدررفت آب را تا ۹۵ درصد کاهش داد و عملکرد در واحد سطح را افزایش داد.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: سرپرست مدیریت آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان با اشاره به کاهش شدید راندمان آبیاری در اثر روش‌های سنتی، از اجرای چهار راهکار کلیدی شامل توسعه آبیاری نوین، لوله‌گذاری انتقال آب، بهسازی کانال‌ها و هوشمندسازی سیستم‌ها خبر داد و تأکید کرد که تعامل بین‌بخشی و نقش‌آفرینی تشکل‌های کشاورزی، رمز عبور از بحران کم‌آبی در این استان شمالی است.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، در حاشیه برگزاری گردهمایی سراسری مدیران آب و خاک سازمان‌های جهاد کشاورزی کشور که با حضور صفدر نیازی شهرکی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، و مدیران ستادی معاونت امور آب و خاک برگزار شد، مهندس محمد جباری، سرپرست مدیریت آب و خاک و امور فنی مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان، در گفت‌وگو با خبرنگار ما به تشریح چالش‌ها و راهکارهای مدیریت منابع آب و خاک در این استان شمالی پرداخت.

چالش اصلی: روش‌های سنتی آبیاریمهندس جباری با اشاره به موقعیت اقلیمی استان گلستان، اظهار داشت: استان گلستان از منابع آب سطحی و زیرزمینی مناسبی برخوردار است و بخشی از نیاز آبی نیز از طریق نزولات جوی تأمین می‌شود؛ اما تغییرات اقلیمی باعث نوسانات شدید در میزان بارندگی شده است. به‌طوری که سال گذشته سالی پرباران و سال‌های پیش از آن، متأسفانه با خشکسالی مواجه بودیم.وی افزود: عمده‌ترین چالش بخش کشاورزی در حوزه آب و خاک، استفاده از روش‌های سنتی آبیاری در شبکه‌های سطحی و منابع زیرزمینی است که موجب کاهش راندمان آبیاری و افت بهره‌وری در مزرعه می‌شود.

راهکارهای چهارگانه برای افزایش بهره‌وریسرپرست مدیریت آب و خاک گلستان، اقدامات این استان برای غلبه بر چالش‌های مذکور را در چهار محور زیر تشریح کرد:۱. توسعه روش‌های نوین آبیاری: با اجرای سامانه‌های تحت فشار، راندمان کاربرد آب در مزرعه افزایش یافته است.۲. طرح‌های انتقال آب با لوله: این طرح‌ها از منبع آب تا سر مزرعه، هدررفت آب در مسیر انتقال را کاهش داده و راندمان انتقال را تا ۹۰ تا ۹۵ درصد ارتقا می‌دهند.۳. بهسازی شبکه‌های آبیاری سطحی: پوشش بتنی کانال‌های آبیاری (با هر نوع پوشش مناسب) به افزایش راندمان انتقال و توزیع آب در شبکه کمک می‌کند.۴. هوشمندسازی سیستم‌های آبیاری: در این زمینه، کار از تشکل‌های آب‌بران آغاز شده و با هوشمندسازی سامانه‌های تحت فشار موجود، گام مؤثری در افزایش بهره‌وری و راندمان آبیاری برداشته شده است.

تعامل بین‌بخشی؛ شرط ضروری پیشرفتجباری بر لزوم همکاری میان معاونت آب و خاک با سایر معاونت‌ها نظیر زراعت و باغبانی تأکید کرد و گفت: بدون تعامل و همکاری بین‌بخشی در سازمان، پیشرفت ممکن نیست. همکاران ما در بخش گیاهی اقداماتی مانند کشاورزی حفاظتی را دنبال می‌کنند و ما نیز با اجرای روش‌های نوین آبیاری، انتقال آب، شبکه‌سازی و هوشمندسازی، در کنار آنها هستیم. همچنین از ظرفیت مراکز تحقیقاتی برای افزایش بهره‌وری بهره می‌بریم.

نقش تشکل‌ها و کشاورزان در مدیریت منابعوی در پاسخ به سؤالی درباره نقش بخش خصوصی، تصریح کرد: کشاورزان مجریان اصلی و تشکل‌های تعاونی تولید، بازوهای اجرایی این حوزه هستند. وزارت جهاد کشاورزی همواره بر اولویت‌دهی به تشکل‌ها تأکید دارد. استان گلستان با دارا بودن تشکل‌های متعدد کشاورزی، جزو استان‌های پیشرو محسوب می‌شود و ما پروژه‌های آب و خاک را با همکاری این تشکل‌ها با کیفیت بالاتری پیش می‌بریم. تشکل‌ها نه تنها به افزایش راندمان آبیاری کمک می‌کنند، بلکه ضریب مکانیزاسیون را ارتقا داده و عملکرد در واحد سطح را افزایش می‌دهند.

گردهمایی سراسری؛ بستری برای تبادل تجربیاتجباری در پایان درباره تأثیر برگزاری گردهمایی سراسری مدیران آب و خاک، خاطرنشان کرد: این گردهمایی فرصت ارزشمندی برای تبادل نظر مدیران استان‌هاست. با توجه به تنوع اقلیمی کشور، تجربیات استان‌های کویری جنوب می‌تواند برای ما مفید باشد و برعکس، تجربیات ما در مدیریت منابع آبی شمال کشور نیز برای سایر استان‌ها قابل استفاده است. این تبادل دانش به پایداری هرچه بیشتر بخش کشاورزی کشور کمک شایانی خواهد کرد.