پایگاه خبری داوان‌نیوز: سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، توانمندسازی نظام‌های بهره‌برداری را کلید ارتقای بهره‌وری آب و خاک اعلام کرد و بر مشارکت تشکل‌های تولید در مدیریت شبکه‌های آبیاری غرب و شمالغرب کشور به‌عنوان راهبرد اصلی این معاونت تأکید نمود.

به گزارش خبرنگار ما، در شرایطی که بحران کمآبی و کاهش حاصلخیزی خاک، چالش‌های جدی پیش روی امنیت غذایی کشور قرار داده است، معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت تحول در ساختار مدیریت منابع آب و خاک تأکید دارد. جعفر گوهرگانی، سرپرست این معاونت، در نشست تخصصی ساماندهی نظامهای بهره‌برداری در شبکه‌های فرعی آبیاری غرب و شمالغرب کشور، توانمندسازی تشکلهای محلی را نه یک گزینه، بلکه الزامی اجتناب‌ناپذیر برای دستیابی به بهرهوری پایدار دانست.

گوهرگانی با اشاره به تجارب زیسته بهره‌برداران و کارشناسان بخش کشاورزی، تصریح کرد: برنامه‌های ما در حوزه نظام‌های بهره‌برداری، مبتنی بر مشارکت فعال ذینفعان، تقویت تعاونی‌های تولید و انطباق با سیاستهای ابلاغی دولت در حوزه تشکلهای کشاورزی طراحی شده است.

وی افزود که این رویکرد، علاوه بر افزایش کارایی فنی شبکه‌های آبیاری، به کاهش تصدی‌گری دولت و واگذاری امور به تشکلهای مردمی کمک شایانی خواهد کرد.

سرپرست معاونت آب و خاک، تقویت ساختار تعاونیها را عاملی برای ارتقای کیفیت خدمات‌رسانی، کاهش هزینه‌های نگهداری و افزایش رضایتمندی بهره‌برداران دانست و تأکید کرد: نظام‌های بهره‌برداری توانمند، میتوانند با شناسایی نقاط ضعف پروژه‌ها، بخشی از نارساییهای اجرایی را با اتکا به سرمایه اجتماعی و مشارکت اعضا مرتفع سازند.

گوهرگانی در ادامه، اولویت معاونت متبوع خود را «رساندن تعاونی‌های تولید به جایگاه حقیقی‌شان در مدیریت شبکه‌های آبیاری» اعلام کرد و خاطرنشان ساخت که این هدف، با ایجاد ظرفیتهای درآمدی پایدار برای تشکل‌ها و کاهش وابستگی به منابع دولتی، امکانپذیر خواهد بود. وی همچنین بر لزوم اجرای دقیق سیاستهای توانمندسازی تشکلها، گسترش مدیریت مردمی و حفاظت از منابع پایه (آب و خاک) به‌عنوان محورهای تحقق توسعه پایدار کشاورزی تأکید کرد.

به گزارش داوان‌نیوز، آنچه از اظهارات گوهرگانی برمیآید، تغییر نگاه از مدیریت متمرکز دولتی به رویکرد مشارکتی و شبکه‌محور است. این تحول راهبردی، اگر با توان‌افزایی واقعی تشکلها، آموزش‌های کاربردی و حمایتهای مالی هدفمند همراه شود، میتواند ضمن افزایش بهره‌وری آب (که هماکنون در بسیاری از دشتهای کشور کمتر از ۴۰ درصد است)، به احیای اکوسیستم‌های کشاورزی و معیشت پایدار روستایی بینجامد. با این حال، چالشهایی نظیر ضعف سرمایه اولیه تعاونی‌ها، نبود زیرساختهای نظارتی شفاف و مقاومت در برابر واگذاری اختیارات، مسیری دشوار پیشِ روی این برنامه ترسیم میکند که نیازمند عزمی فرابخشی و زمانبندی دقیق است.

بر اساس این گزارش، به نظر میرسد کلید موفقیت طرحهای آب و خاک، نه در انباشت پروژه های عمرانی، بلکه در «انسانی‌سازی» فرآیند مدیریت منابع است. رویکردی که گوهرگانی از آن سخن میگوید، اگر به‌درستی پیاده شود، میتواند الگویی برای دیگر مناطق کشور باشد و ایران را یک گام به سمت کشاورزی هوشمند و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی نزدیکتر کند. با این حال، تحقق این آرمان، مستلزم پایش مستمر، شفافیت مالی و توانمندسازی حقوقی تشکل‌هاست تا از سطح شعار به عمل پایدار تبدیل شود.